Columns

Jister woare ze noa de sjtad jeweë. D'r Dólf en 't Astrid. Mit d'r pap en de mam. D'r Tsinterkloas koam aa. De kinger zient hem ejentlieg alling óp d'r televies. In 't dörp woeëne nog mar winnieg kinger. Doarum jong noa de zommervakans de sjoeël in 't dörp tsouw.  De kinger mósse noa ing sjoeël in de sjtad.

Ing tsiet vólt e ziech nit jód. D'r noaberman loos vuur hem 't hunke oes. Noen kan d'r Fried werm zelver joa. Heë is óp d'r berg. Veult ziech e sjtuk besser. De rungde mit d'r Bobbie, zie hunke. 't Mörjens in alle Herjodsvrugde junt ze e sjtuk.

'Hu mósse vier ejentlieg sjwatse piete,' zeët d'r Dris. Ze zitse werm wie jidder waech bijenee um sjpelsjer tse doeë. De lu oes de noabersjaf. D'r Karl kiekt 'm verwóngerd aa. 'Wat Sjwatse Piete?' 'Joa, dat wits te doch wal. Dat kaatsjpel. D'r Tsinterkloas is aakome. Has te dat da nit jezieë. 't Woar óp d'r televies.'

Jiddere zóndieg fietst d'r Jan zieng vaste rungde. Durch dörper. Berje óp en aaf.  Ing klok loet urjens wied. Kirchtuur, weëgwiezere in de landsjaf. D'r Jan hat d'r oog en oer vuur. Heë passeert ze. Zóndieg noa zóndieg. Ziet ziech in de etalaasj van e jesjefje teëjenuvver de kirch an inne dörpsplai.

In de zommertsiet treffe zie ziech, de vrauwlu en manslu oes de noabersjaf um inne sjpatseerjank tse maache. Of ze junt e sjtuk fietse. Mar noen mit d'r winkter vuur de duur blieve ze dökser binne. Da weëde sjpelsjer jedoa. Ze zunt al óp leëftsiet. Natuurlieg hant ze 't uvver vruiertsiete, de klingkinger en de pensiejoeën.

Mit de kollektebus langs de duur joa, deed d'r Juup jeer. Heë nimt ziech de tsiet d'rvuur. In de noabersjaf kenne ze hem jód. Zieng kollektebus is jemindlieg óch jód jevöld. E vrundlieg woad, 't letste nuits. D'r Juup is óp de huegde. Rónk aesens- tsiet truft heë de mieëtste lu heem aa.

D'r mörje is frisj. Nieëvelieg. De loeët is kloar. De zon koom tse zieë. Sjlaierwólke drieve uvver 't land. Wiese dröad sjpinne d'r mörje. Sjimmerdans va wiese wiever  Durchzichtieg. Jeveulens umsjtrengele. Jesjiechten jräuele. Fluustere. 'Has te 't jehoeëd?' 'Nae, wat da?'

Inne óngerbraoche sjal klinkt e paar moal. Ing blaeche sjtim zeët, dat de dure tsouw junt. D'r tsóg in de U-bahn vieërt aaf. De lu sjokkele óp de banke langs de zieë. Me kan lestieg mit de bee uvveree zitse. Alling in de ekke. Doa is sjtuuts. Mar dat zunt de plaatsje vuur lu die sjleët tser bee zunt.

De tsiedónk likt óp. D'r Joeëhan sjteet vuuruvver. Heë sjtutst mit de erm óp de tieëk. 't letste nuits leëst e in alle rouw. I zie jesjef zunt jing konde. Ze weëde ummer winniejer. Doch jieët e 't jesjef nit draa.  't Is nog va ziene opa en doanoa ziene pap jeweë. Noa al die joare weest e nit angesj. Heë kan óch nit oane.

D'r Lei, d'r Lou en d'r Wiel lofe durch 't vieëdel. Woa ze ópwasete. Ziech jroeës sjpielete. 't Lifste woare ze an duur. Bij de jonge um tse sjpieële. Ze dórve pas an duur, wen d'r telder leëg jejaese woar. 'Iech dong ummer kompot uvver 't aese,' zeët d'r Lou.

Inne sjpatseerjank durch vruier, zoeë hauw d'r Wiel de jesjiechtens oes zieng kingertsiet jeneumd. Hu truft heë ziech mit tswai kammerade oes die tsiet. D'r Lei en d'r Lou. Óp d'r ek bij 't jesjef kome ze bijenee. Natuurlieg hat de tsiet hön je-enderd. Mar ze hant ziech nog döks jenóg jezieë.

Mit d'r verjoardaag hauw d'r Jiel inne sjterekieker kraeje. 't Hauw wal ing tsiet jedoerd vuurdat heë 'm inee jezatsd hauw. 't Sjtong wal jód besjraeve, mar 't bild kroog e nit sjerp jesjteld. Ziene kammeraad d'r Piet kent inne deë vöal versjtank hat va sjterekieke. Deë hat 'm jód i-jesjteld. Dizzen oavend is volle mond.

Tswelf aujoes zitst e veëdieg. 't Oavends noa elf oer zal 't jans jod tse zieë zieë. De Perseïden, d'r bekandste meteoresjwerm van 't joar. Vallende sjtere trekke inne litsjtreef durch de loeët. D'r Jiel zitst bij ziech hingenum. Heë kiekt noa de loeët. D'r sjtool noa hinge jeklapt. Zoeë kriet e jinne sjtieve nak. Wade óp inne vallende sjteer. 

Doa junt ze da, de tswai Wiele. Tswai kammerade. Dat hauwe ze aafjesjproache óp 't fes va inne van de Wiele. 'Vier viere 't fes ónger ós tswai nog ing kier.' Dat dunt ze dökser. De feste óp inne eje daag viere. Ze neume 't d'r dreide daag. Hu inne daag durch d'r Baraque Michel.

Heë hat mit de vinster ópjesjloffe. 't Is ing trope-temperatoer. D'r Hannes likt óp ing zie. Heë kan d'r sjterehimmel zieë. Jupiter sjiengt kloar. Mit neëver ziech Mercurius en Mars. En e sjtuk wieër sjteet d'r mond. Haof. Lanksaam kluurt ónger hön d'r horizon. Ing sjtrief.

End joelie woare e paar keul daag. Mar noen in d'r aavank van d'r aujoes werm vol dri. Hitsewelle. 'D'r zommer kunt in de joare,' laacht d'r Toeën. Óp de hese daag sjteet e al um zes oer óp. Zoeë is e vuur de jroeëse hits werm heem. Heë sjmiert ziech jód i mit zonne-öal.

Óp d'r kuchedusj ligke ing tuut mit bruedjer, bótter, peks-jer sjink en kieës. 't Troed sjniet de bruedjer durch en sjmiert ze mit bótter. 'Kans te bij dat werm weer nit besser druegwoeësj dróp doeë,' vroagt d'r Jer. 'Iech zörg wal dat ze keul ligke.' 'Troed, vier darve doch jing keulboxe mitneëme noa 't sjtadion.'

Óp d'r maat kan me uvver de köp lofe. Doa sjpilt inne jroeëse band. De sjtiemoeng sjiegt. De drankpennigke rolle. 't Beer sjtreumt. D'r Jer en 't Troed maache inne sjpatseerjank. Ze wille jet mitkrieje van 't moeziekfes. 't Is inne werme oavend.

't Sjteet duudlieg óp de kaat. 'Het is niet toegestaan om etenswaren of dranken mee te nemen.' D'r Jer leëst 't helóp. Zieng vrauw loestert. 'Dat jieëft 't nit,' zeët d'r Jer. 'Leve man. Dat wits te doch. Al drieënt um 't jeld. Vier mósse in 't sjtadion 't duur aese jelde.' 'Oane miech, Troed. Da verhunger iech nog lever.'

Ze zitse neëveree in hönne vuurjaad óp klapsjteulsjer. 't Troed mit de heng jevauwe. De erm uvveree, d'r Jer. Ze bekieke ziech 't leëve an duur. Dis joar is werm 't jroeëse moeziekfes in de sjtad. Alle feste hant ze in de aafjelofe joare mitjemaad. Zoeëjaar 't ieëtsjte, doe woare ze nog kink. 't Is hön bijblaeve. Vane hónge an kabele uvver de sjtroase.

'Kiek, Loewie, vier junt allenäu doeëd. Vrug of sjpieë, ins jeet ós de pief oes.' 'Dat wees iech, Hennes. Mar iech wil nog effe d'rmit wade.' D'r Loewie en d'r Hennes zitse neëveree óp ing bank. Wirklu plantse blomme in jroeëse bek. Ze kieke d'rhin. Binnekóts vingt e jroeës moeziekfes aa. Doarum weëd de sjtad fain jemaad. Blomme, vane, lampe. 'Vier hant al jans jet moeziekfester mitjemaad, wa Loewie.'

Zamsdiegmörje zitse d'r Felix en 't Siesie in d'r jaad vuur hön hoes. De jadesjteul oes-jeklapt. Dierek kome de rennere vuur de ieëtsjte moal lang. Ze hant ziech jevräud. De Nederlandse Kampioenschappen bij hön kót langs d'r vuurjaad. 't Hoes likt e sjtuk hoeëjer wie d'r weëg. Ze kanne de rennere jód zieë. De ieëtsjte motore kome aavare.

Ze zitse teëjenuvveree. 't Karolien en d'r sjoeëlmeester va vruier. An d'r kaffieëdusj in de kantien van d'r foesbalkloep. Hu is de bejrebnis van 't Veronica. Ze hant 'm nog bezoeët. 'Vier zient ós,' zate ze teëjenee. 't Woar flotter jejange wie me daat. 't Is bij die kier blaeve. In 't crematorium woare vöal lu. Óch nog jet kinger oes die sjoeëlklas va vruier. D'r deens vong aa mit e lidje oes die tsiet.